Groene octopus uit een raam, een bus vol dj's en een geluidswagen zonder precedent: drie dagen lang stond Łódź de straat af

Het laatste weekend van augustus deed het centrum van Łódź het zonder toegangspoortjes: van 28 tot en met 30 augustus fungeerde de Piotrkowska, de hoofdstraat van de stad, drie dagen lang als een gratis festival voor elektronische muziek. Het geheel heet Parada Wolności (Vrijheidsparade), en het woord ‘vrijheid’ staat in die naam niet voor de sier.

De organisatie is in handen van de Fundacja Parada Wolności, die de geschiedenis van de beweging tot 1997 terugvoert.

De belangrijkste vorm is hier geen podium maar een geluidswagen: een rijdende vrachtwagen met een geluidsinstallatie, die telkens door een ander collectief, een club, een soundsystem of een promotor wordt uitgerust. Elke wagen is een wereld op zich met een eigen smaak, en samen maken ze van de straat een bewegende kaart van de Poolse clubscene.

De geluidswagen die er nooit eerder was

Voor het eerst in de geschiedenis van Parada Wolności zette een collectief van buiten Polen een eigen geluidswagen neer: het Hongaarse PRIMATE. Tot nu toe waren alle wagens Pools, en juist daarom weegt die ene regel in het programma zwaarder dan de namen die erop staan.

De reden verzwijgen de organisatoren niet. De onafhankelijke cultuur en de clubscene in Hongarije werken de laatste jaren onder steeds moeilijkere politieke en institutionele omstandigheden, en het idee om PRIMATE uit te nodigen ontstond, zoals het Poolse medium Muno schrijft, juist als een gebaar van solidariteit met die scene.

“Drie dagen waarin Łódź het grootste feest van vrijheid, zelfexpressie en elektronische muziek in Centraal-Europa wordt”, zo beschrijft de stichting de parade op haar eigen site.

Het hoofdpodium van zaterdag ging naar het Berlijnse BCCO — tegelijk collectief, label en geluidswagen, de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de opvallendste namen in de nieuwe Europese elektronische muziek. In Łódź speelden onder die vlag AFEM SYKO, AEREA, FUTURE.666, MIJA, ØTTA, SOUTHSTAR en de Pool SEPT, die daarnaast meehielp bij het samenstellen van het programma.

De zondag werd afgesloten door de Palestijnse dj Sama' Abdulhadi, met een set van twee uur op het hoofdpodium, de laatste van het hele festival. Vóór haar traden die dag ZUZKA, Duszne Granie, Lulu Malina en Plus2 op.

De bus waarin het feest eerder begint

Op zaterdag reed er een oude rode Ikarus door Łódź die bezoekers gratis naar de parade bracht. Het was geen gewone rit: de hele weg stonden er dj's achter de draaitafels in de bus. De route begon in de Kusocińskiego-straat en telde acht haltes, en achter het idee zitten twee collectieven uit Łódź: TechVibes en TMOS.

Er was ook een puur visueel onderdeel. Uit de ramen van het pand op Piotrkowska 102 hing een enorme groene octopus — een installatie waaronder publiek samenkwam in kostuums die speciaal voor deze drie dagen waren gemaakt.

Het belangrijkste is sinds de jaren negentig onveranderd gebleven: de entree. In een tijd waarin een kaartje voor een groot evenement met elektronische muziek in Polen enkele honderden zloty kan kosten, blijft de parade zonder tickets en zonder hekken die de bezoekers van de stad zouden scheiden. Als aparte tak beheert de stichting het Archiwum Wolności (Vrijheidsarchief): ze verzamelt de stemmen van de pioniers van de Poolse elektronische muziek, redt cassettes en legt vast wat anders samen met de mensen zou verdwijnen.

Eerder schreven we hoe in Warschau een industrieel complex aan de Modlińska in een club wordt veranderd — een andere manier waarop de Poolse scene stedelijke ruimte voor zichzelf opeist.