Acht hoofdstukken van een leven en een dood: Pet Shop Boys brengen een album over Alan Turing uit, en het laatste woord is niet aan hen

Pet Shop Boys kondigen een nieuw album aan: A man from the future, een achtdelig werk over Alan Turing, de Britse wiskundige en cryptoanalist die de basis legde voor de moderne computer. De plaat verschijnt op 9 oktober bij Parlophone Records.

Dat maakten Pet Shop Boys zelf bekend op hun officiële website.

Het is geen verzameling liedjes over een historische figuur, maar één doorlopend achtdelig werk, geschreven samen met de man die meer over Turing weet dan wie ook. Medeauteur is professor Andrew Hodges, schrijver van de biografie Alan Turing: The Enigma — precies het boek waarnaar destijds de film The Imitation Game werd gemaakt.

Twaalf jaar tussen première en release

Het werk heeft een langere geschiedenis dan de aankondiging doet vermoeden. Neil Tennant, Chris Lowe en Hodges schreven het in 2012-2013, en het klonk voor het eerst in juli 2014, tijdens een nachtelijk concert van de BBC Proms in de Londense Royal Albert Hall, met het BBC Concert Orchestra en de BBC Singers.

Sindsdien bleef het duo eraan schaven. De elektronica is er duidelijk zwaarder op geworden en de grote orkestbezetting bracht Sven Helbig terug tot kamerformaat: acht strijkers. Hodges werkte intussen de tekst bij die tussen de delen wordt voorgelezen.

„We begonnen aan dit werk om een muzikaal monument op te richten voor Alan Turing, een man die zoveel gaf aan zijn land en aan de wereld en die daarvoor werd vervolgd vanwege zijn seksualiteit. Alan leverde een enorme bijdrage aan de nederlaag van Duitsland in de Tweede Wereldoorlog en was een pionier van de computer: hij stelde zich een wereld met intelligente computers voor. Hij keek ook uit naar een tijd waarin homo zijn als normaal zou gelden. Zowel in zijn werk als in zijn privéleven was hij zijn tijd vooruit”, aldus Pet Shop Boys.

De acht delen volgen Turings leven op volgorde: zijn schooljaren en vroege liefde voor wiskunde, het besef van zijn eigen homoseksualiteit, Cambridge, het kraken van de Duitse Enigma-code tijdens de oorlog, de ontwikkeling van de moderne computer, zijn voorspelling van kunstmatige intelligentie, het proces wegens homoseksuele contacten — en zijn dood in 1954.

In de finale klinkt echter niet het duo. In de slottrack is een fragment gemonteerd van een opname van Gordon Brown: de verklaring die de toenmalige Britse premier in 2009 aflegde, waarin hij Turings aandeel in de overwinning erkende en excuses aanbood voor de manier waarop met hem was omgegaan na zijn veroordeling onder homofobe wetten. Daarna volgt de vermelding van het postume koninklijke pardon dat Elizabeth II Turing in 2013 verleende.

Wie speelt en wie leest

De strijkerspartijen worden gespeeld door het Manchester Camerata Octet, de tekst uit het boek van Hodges wordt gelezen door actrice Juliet Stevenson — dezelfde stem als bij de première in 2014. Op vier van de acht tracks zingt het jongenskoor van de Manchester Grammar School. De plaat werd het afgelopen jaar opgenomen in Groot-Brittannië en Duitsland en geproduceerd door Pet Shop Boys samen met Helbig.

Sven Helbig is in dit verhaal geen toevallige naam: de Duitse componist en medeoprichter van de Dresdner Sinfoniker schreef eerder al orkestraties voor het duo bij Battleship Potemkin en The Most Incredible Thing.

Een dag voor de release, op donderdag 8 oktober, houdt het duo een gezamenlijke luistersessie van het album in het Imperial War Museum North in Manchester, met een gesprek over het werk waaraan Pet Shop Boys zelf en Hodges deelnemen.

Eerder schreven we hoe Neil Tennant terugkeerde naar zijn geboortestad Newcastle voor een dubbele filmvoorstelling.