Een stadion, de grote conferentiezaal en twee Amsterdamse kerken: waar de Oekraïense namen staan in het ADE-jubileum

Het Amsterdam Dance Event viert dit jaar zijn dertigjarig bestaan. Van 21 tot en met 25 oktober geeft Amsterdam de hele stad opnieuw over aan elektronische muziek: de organisatie belooft ruim drieduizend driehonderd artiesten, meer dan twaalfhonderd evenementen en meer dan tweehonderd locaties in vijf dagen en nachten.

Begin september is ongeveer vijfenveertig procent van het programma bekend: vijftienhonderd namen van de ruim drieduizend die in totaal zijn aangekondigd. Wij hebben dat bekendgemaakte deel doorgenomen en geteld hoeveel Oekraïense namen erin staan — en waar precies. Het werden er twaalf, en lang niet allemaal in clubs. Het is dezelfde route die we eerder al beschreven, toen we uitzochten hoe de Oekraïense elektronische muziek in vijfendertig jaar van kraakpanden naar Coachella groeide.

Acht namen in het stadion

Het jubileum wordt afgesloten met AMF in de Johan Cruijff ArenA — een voetbalstadion en de grootste locatie van het hele programma. Zaterdag 24 oktober, van negen uur ’s avonds tot vijf uur ’s ochtends. De affiche telt precies acht namen: Afrojack, Amelie Lens, Armin van Buuren, ARTBAT, D-Block & S-te-Fan, David Guetta, Korolova en Marlon Hoffstadt.

Twee van die acht zijn Oekraïners. In de biografie van ARTBAT op de site van ADE staat het kort en simpel: het duo werd gevormd door twee ervaren dj’s en producers uit Kyiv. Korolova staat daar eveneens vermeld als dj en producer uit Kyiv, en zij zat al in de allereerste aankondigingsgolf — die waarin ADE de eerste tweehonderdvijftig namen van het hele programma bekendmaakte. Vorig jaar zette Hï Ibiza datzelfde land in het rijtje culturen waarmee het zijn seizoen omschreef.

De Oekraïense die als gastvrouw komt

Miss Monique is de enige van de twaalf die niet als gast op andermans avond naar ADE komt. Op donderdag 22 oktober, van vijf uur ’s middags tot half elf ’s avonds, staat in Het Sieraad een showcase van haar eigen label Siona Records. De line-up telt tien namen en zij is daarin de enige Oekraïense: verder Italianen, Britten, Fransen, een Israëliër en Duitsers. De affiche van die internationale avond is dus van haar hand.

“Siona werd in 2019 opgericht en groeide van een platform voor beginners uit tot een van de toonaangevende labels in progressive house en melodic techno”, staat in de omschrijving van de showcase op de site van ADE.

De avond daarna speelt ze nog een keer — op de nachtprogrammering van DGTL in NDSM Warehouse, van half twaalf tot half zeven ’s ochtends, naast Joris Voorn, Kevin de Vries en NTO. Twee optredens in één week: evenveel als Nastia, en meer dan wie ook uit het Oekraïense twaalftal. Ter vergelijking: in een seizoen waarvan we de economie apart hebben doorgerekend, zijn twee slots in de ADE-week al een andere gewichtsklasse dan een eenmalig uitstapje.

Niet alleen de dansvloer: Oekraïners op de conferentie

Het conferentiedeel ADE Pro speelt zich af in Felix Meritis — de helft van het festival waar de beslissingen vallen en de agenda van de industrie wordt bepaald. Nastia komt daar op vrijdag: het panel heet “Nastia meets Thys (Noisia): Underground Forever”, haar naam staat dus in de titel van het gesprek zelf. Haar gesprekspartner is Thijs de Vlieger van Noisia. Het precieze tijdstip heeft ADE nog niet bekendgemaakt.

Een dag eerder schuift Garik Pledov aan bij een ander panel: geen muzikant, maar de oprichter van het festival Brudnyi Pes en van het label Polygon Records. Het gesprek heet “Financiering onder vuur: hoe scenes overleven wanneer de systemen het niet doen”. Naast hem zit Tala Mortada uit Libanon, de moderator is Tom Frost van Crack Magazine. Over hoe Oekraïense festivals het volhouden zonder structurele financiering schreven we eerder aan de hand van Brave! Factory, dat inmiddels zijn zevende jaar draait.

“De sprekers geven voorbeelden uit Kyiv, waar festivalteams artiesten samenbrengen rond grote fondsenwervingscampagnes en tegelijk vertrouwen opbouwen via nichecuratoren uit de gemeenschap”, staat in de omschrijving van het panel op de site van ADE. Verderop in datzelfde rijtje volgen Ramallah en Beiroet.

De kerk waar niet gepraat mag worden

Van 23 tot en met 25 oktober wordt de Thomaskerk drie dagen lang de locatie van het ambientritueel ZERØBPM. Drieëndertig uur geluid, tweeëndertig artiesten, één zaal en drie “meditatiemeesters” die zestieneneenhalf uur achter elkaar de stilte bewaken. De huisregels heeft de organisatie in drie zinnen samengevat: niet praten, geen telefoon tevoorschijn halen, niet drinken. De vrijdag wordt afgesloten door Nastia — van half elf ’s avonds tot middernacht.

De tweede kerk is de Westerkerk, en daar staat op 21 oktober om vijf uur ’s middags de enige Oekraïense naam van de openingsdag. ADE zette bij Charmeine een Turkse vlag, maar in de biografie op diezelfde pagina staat het anders: “de Istanbulse, Oekraïense dj Charmeine”. Ze speelt in het programma van SONA, naast Nederlanders en een Deen.

Loodsen, clubs en dertig uur achter elkaar

De drukste dag is vrijdag. Daria Kolosova, door ADE omschreven als geboren in Loetoehyne in de oblast Loehansk, neemt de nacht in Thuishaven voor haar rekening: een locatie tussen bedrijventerreinen, olietankers en schroothopen, van elf uur ’s avonds tot zes uur ’s ochtends. Diezelfde avond speelt E.Lina in Lofi tot acht uur ’s ochtends, en een dag later staat Daisy Weweh op de middagprogrammering van RAWFACTORY, naast Gerd Janson, Tiga en WhoMadeWho.

Lola Palmer, door ADE omschreven als dj, producer en zangeres uit Oekraïne, speelt op zaterdag in Yellow House, samen met Cinthie, Steve Bug en Mathias Kaden. Het festival wordt afgesloten door twee namen: Kirilski op de gratis slotceremonie in Panama, zes uur en twee podia met disco, house, UK garage en techno; en Noizar in de marathon van dertig uur in Garage Noord. Dertig uur voor het dertigjarig bestaan is een bewuste keuze: de organisatoren schrijven dat ze de helft van die geschiedenis zelf hebben meegemaakt.

Wie er niet bij zijn

Er staan meer artiesten met een Oekraïense vlag op de site van ADE dan er dit jaar spelen. Etapp Kyle, Woo York en Stanislav Tolkachev hebben een profiel met de vermelding Oekraïne — en geen enkel evenement in 2026. Ook twee dingen van vorig jaar ontbreken: het concept Captive Soul waarmee Korolova op ADE 2025 in Panama speelde, en de labelavond Upperground van ARTBAT. Daar staat tegenover dat meer dan de helft van het programma nog niet bekend is, dus de lijst kan nog groeien. De herfst zit sowieso vol jubilea: Resident Advisor viert zijn vijfentwintigjarig bestaan met een tour langs tien steden.

Waarin deze editie verschilt van de vorige

ADE heeft het jubileum apart aangekleed. De opening is van Jean-Michel Jarre — een immersieve show voor vijftig jaar Oxygène, en daarnaast komt hij naar de conferentie voor een gesprek met Lady Starlight. Door het hele programma loopt de nieuwe rode draad Icon Series — geselecteerde evenementen die het erfgoed van de scene laten zien. En samen met onderzoeksbureau VibeLab lanceert het festival de Nighttime Culture Index — een meting van de “culturele levensvatbaarheid van de nacht”, tegelijk in Amsterdam, Lagos, New York, São Paulo, Seoel en Sydney. Zulke metingen veranderden het gesprek over de scene al eerder: een Berlijns onderzoek liet zien dat de bar de club niet meer voedt.

Een andere lijn van het jubileum is de stap buiten de club. Het Nationale Ballet brengt samen met ISH een “Zwanenmeer” dat voor ADE is herschreven; Boris Acket toont de installatie EINDER; er zijn koepelconcerten in het planetarium van ARTIS en in Fabrique des Lumières, en in het nieuwe aquarium van ARTIS klinkt het ruimtelijke geluidssysteem 4DSOUND.

Wat is ADE?

De week waarin Amsterdam de hele stad overgeeft aan elektronische muziek: overdag de conferentie van de industrie, ’s avonds en ’s nachts concerten en feesten op honderden locaties. De eerste editie was in 1996.

Waarom is deze editie bijzonder?

Het is de dertigste. Het festival heeft het jubileum aangekleed met een eigen doorlopende programmalijn, Icon Series, met een opening van Jean-Michel Jarre en met eigen onderzoek naar de staat van de nachtcultuur in zes steden.

Hoe kom je op de conferentie?

Alleen met een ADE Pro-pas voor alle dagen: dagkaarten of kaarten alleen voor de conferentie verkoopt de organisatie niet. Tickets voor de festivalevenementen worden per evenement door de organisatoren zelf verkocht.

Hoe hebben wij de Oekraïners geteld?

We namen de landvermelding op de site van ADE en bevestigden de herkomst daarna met een tweede bron: de eigen biografie van de artiest, de pagina van het boekingsbureau of een officieel profiel. Namen met een vermelding maar zonder bevestiging kwamen niet op de lijst.

Is de lijst definitief?

Nee. Begin september is ongeveer vijfenveertig procent van het programma bekend, en bij de volgende aankondigingsgolven kunnen er nog Oekraïense namen bij komen.

In dertig jaar is ADE van een vakbijeenkomst uitgegroeid tot de week waarin een hele stad meet hoe het met de elektronische muziek staat. Twaalf Oekraïense namen in die meting zijn geen gastenquotum meer: één stelt de affiche van een internationale avond samen, twee schuiven aan waar de agenda van de industrie wordt gemaakt, en nog één sluit een dag af in een kerk waar niet gepraat mag worden. De rest van het programma wordt voor oktober bekendgemaakt — en die lijst zal hoogstwaarschijnlijk nog groeien.